هر کشور ریشه‌داری به آیینهای قدیمی و دیرینه خود می‌بالد و همیشه آن را برگ زرینی برای معرفی‌اش تلقی می‌کند.
البته، کسی که در کشور کهن و تاریخی ایران زندگی می‌کند به آداب، رسوم و سنت‌های درست و لااقل زینتی و زندگی‌ساز و بی‌زیان و بطور کلی به پیشینه بومی و قدیمی خود افتخار می‌کند و برای عدم کهنگی و ننشستن گرد فراموشی بر روی آن تلاش می‌کند تا هرچه در توان دارد برای پویایی و ماندگاری آن از جان و دل بکوشد.
در بین روستانشینان مازندرانی، آیین شیلان دهی از سالیان خیلی دور اجرا می‌شده که در اینجا به چگونگی اجرای این آیین در یکی از روستاهای آمل می‌پردازیم.
دهستان سبز، ییلاقی و خوش آب و هوای بخش امامزاده عبدالله (ع) شهرستان آمل، رسم و سنتی قدیمی دارد که در عین جالب بودن و زیبایی، بیش از پیش باعث می‌شود تا ما به فرهنگ و رسوم اصیل دینی خود ببالیم؛ آئینی که در دل خود، ارادت پاک به آفریدگار زیبایی‌ها، اشاعه فرهنگ بخشش، در کنار هم بودن، صدقه دادن و بسیاری دیگراز ویژگیهای نیک و پسندیده هر انسانی را به رخ می‌کشد؛ ویژگی‌های بارزی که امروزه کمتر دیده می‌شوند.
جشن شیردوشان
‏«عباد صفارا»، یکی از دامداران نامدار و قدیمی منطقه «چلاو»، در شهرستان آمل است که کارهای دامداری خود را در عصر پیشرفته به صورت سنتی انجام می‌دهد؛ مرد باصفایی که خلوص نیت، ساده‌دلی و ویژگی‌های نیک‌اش نشان از زندگی پاک در دل طبیعت و دامنه‌های سربه فلک کشیده دماوند دارد.
این دامدار برجسته مازندران در مورد این جشن کهن و بومی می‌گوید: جشن «شیردوشان» یا «شیلان‌دهی» که با پخت و پز آش شیر برنج معروف است، یکی از آیین‌های قدیمی بوده که بـه گفته ریش‌ســفیدان منـطقه بیـش از ۵۰۰ سال دیریـنگی دارد.
صفارا، با اشاره به اینکه این آئـین معمولاً حدود دو هفته پیش از حرکت گله گوسفندان به بلندیهای ۳ هزار متری «عروس خونی» یا «عاروس خنی» چلاو صورت می‌گیرد، تصریح کرد: در اواخر اردیبهشت یا اوایل خرداد ماه این آئین انجام می‌شود.
وی با بیان اینکه شیر یک روزه گله گوسفندان منطقه که باید به بلندیها کوچ کنند گرد‌آوری می‌شود، ابراز داشت: این شیرها صبح تا ظهر روز شیردوشان در «امامزاده سیف‌الدین روستای گنگرج‌کلا» منطقه چلاو، از دامداران گرد‌آوری می‌شود تا پس از ظهر در محوطه امامزاده، شیر را با تهیه هیزم و مهیا کردن آتش به شیر برنج تبدیل کنند.
این گله‌دار و دامدار معروف آمل اضافه کرد: شیرهای دوشیده شده گوسفندان از محل اصلی گوسفندسرا در منطقه «چماز نو» که مکان نگهداری دام بوده به وسیله اسب به امامزاده حمل می‌شود.
صفارا در مورد همدلی، همبستگی و مشارکت مردم در این مراسم گفت: همه افراد محل در این آئین شرکت دارند و می‌خواهند به گونه‌ای دین خود را ادا کنند.
وی با تاکید بر اینکه دامداران چلاو از چندین روز پیش خبر آئین شیلان‌دهی را بین مردم اعلام می‌کنند، تصریح کرد: اهالی منطقه و مردم شهر که در محل شیلان‌دهی حضور دارند به تبرک از آش شیربرنج پخته شده در محل امامزاده استفاده می‌کنند.
این رسم پسندیده به نوعی خیرات و نذر هم تلقی می‌شود زیرا دامداران و چوپانان منطقه نذر کرده و از درگاه خداوند می‌خواهند با این حرکت، گله گوسفندان و بره‌های تازه زائیده شده آن‌ها در درازای سال از بلا و گزند به دور بوده و بیمه شوند تا رفع بلا شامل حال‌شان شود.
صفارا خاطرنشان کرد: به عبارتی این حرکت نوعی آش پشت پا برای کوچ گوسفندان و چوپانان نیز محسوب می‌شود.
وی با اعلام اینکه حتماً باید این آئین در روز پنج‌شنبه یا جمعه برگزار شود، در مورد علت این انتخاب اظهار داشت: این دو روز از پاک‌ترین روزهای هفته هستند و علاوه بر خوش‌یمنی این دو روز، مردم و خانواده‌هایی که در شهر زندگی می‌کنند و بسیاری از دوستداران با توجه به مشغله کمتر می‌توانند به ییلاق آمده و از این مراسم معنوی بهره بگیرند.
این دامدار قدیمی مازندران در بیان دیگر، دلیل انتخاب زمان جشن شیردوشان یادآور شد: با توجه به زاد و ولد گوسفندان در موسم بهار، شیردهی دام‌ها در این زمان بیشتر از دیگر روزهای سال است و شیرها نیز در این مدت از کیفیت بسیار بالایی برخوردارند.
«دنگ شیر» دیگر آئین نهفته در دل شیلان‌دهی
وی با اعلام دیگر آئین نهفته در دل شیلان‌دهی گفت: علاوه بر پخت آش شیربرنج که در زبان محلی مازندرانی به «شیر آش» مـعروف است، بخشی از شیر نیز به مـتولی و خادم امامزاده تقدیم می‌شود که این حـرکت به نـام «دنـگ شـیر» بـر سـر زبـان‌ها اسـت.
به گفته صفارا، ۱۰ تا ۱۵ روز بعد از آئین شیلان‌دهی دام‌ها برای گذراندن سه ماهه تابستان به بلندیهای «عروس خونی» یا «عاروس خنی» کوچ می‌کنند که این روز نیز به روز «قرق‌شکنی» در بین روستائیان شهرت دارد. 

اضافه کردن نظر

کد امنیتی
تازه سازی

اخبار تصویری