يكي از رسم‌هاي قابل توجه كه از قديم در ماه مبارك رمضان در كاشان برگزار مي‌شده رسم «هوم بابايي» است. اين رسم قديمي توسط بچه‌ها و جوانها از شب اول ماه رمضان آغاز و تا شب پانزدهم كه مردم كاشان به آن «شب نيمه» مي‌گويند ادامه دارد. تعداد هر دسته اي كه هوم بابايي مي‌روند چهار تا بيست نفر و گاهي بيشتر است و هر محله براي خود دسته‌اي دارد. اين عده بنا به قول و قراري كه بين خودشان مي‌گذارند بعد از افطار در محل معيني جمع مي‌شوند و از بين خود يك صندوقدار و يك ميدان‌دار انتخاب مي‌كنند. وظيفه صندوقدار جمع آوري پول يا خوراكي‌هايي مثل برگه زردآلو، برگه قيصي، جوزقند، كلوچه، خرما، گردو و بادام است.

ميدان‌دار هم بايد خوش صدا باشد و وظيفه‌اش خواندن اشعار هوم بابايي است. بقیه جوانها و بچه‌ها هم باید همصدا جواب میدان دار را بدهند. پس از انتخاب صندوقدار و میدان‌دار بچه‌ها سه صلوات بلند می‌فرستند تا اگر از افراد گروه کسی جا مانده باشد، حاضر شود. پس از اینکه همه جمع شدند از اولین خانه هوم بابایی را آغاز می‌کنند. در خانه را می‌کوبند و پس از شنیدن جواب، میدان دار شروع به خواندن می‌کند و بقیه جواب می‌دهند:

میدان دار: امشب، شبِ نیمه است که ما میهمانیم          بچه ها: هوم بابا، هوم بابا

میدان دار: از ما حرجی نیست که ما طفلانیم              بچه ها: هوم بابا، هوم بابا

میدان دار: بشقاب را پر از کلوچه و حلوا کن             بچه ها: هوم بابا، هوم بابا

میدان دار: بردار و بیار به دامن ماها کن                    بچه ها: هوم بابا، هوم بابا

بعد از خواندن این اشعار میدان دار شروع می‌کند به دعا کردن به صاحب خانه و بچه ها آمین می‌گویند:

میدان دار: حق عمرش بده                بچه ها: آمین

میدان دار: برکتش بده                      بچه ها: آمین

میدان دار: سروریش بده                   بچه ها: آمین

میدان دار: تاج سرش بده                  بچه ها: آمین

 

 كه بچه‌ها و جوانان مي‌خوانند:

ميدان‌دار:
امشب شب نيمه است كه ما ميهمانيم     از ما حرجي نيست كه ما طفلانيم

بشقاب را پر از كلوچه و حلوا كن        بردار و بيار به دامن ماها كن

جواب بچه‌ها:

هومبابا، هومبابا هومبابا، هومبابا          هومبابا، هومبابا هومبابا، هومبابا

اين اشعار را ميدان‌دار مي‌خواند و بچه‌ها جواب مي‌دهند.

  اگر در اين موقع صاحبخانه چيز دندان‌گيري به بچه‌ها بدهد كه او را دعا مي‌كنند وگرنه شعر ديگري مي‌خوانند و آن قدر ادامه مي‌دهند تا صاحبخانه چيزي بدهد وگرنه با شعرگونه‌اي ديگر او را خدمت مي‌كنند و به سراغ خانه ديگري مي‌روند. رسمي مشابه اين به نام «الم‌تراني» در ساوه و «الله‌رمضاني» در خراسان و يزد انجام مي‌گيرد. بچه‌ها و جوانان بعد از جمع‌آوري خوراكي و پول، آنچه را به دست آورده‌اند، بين خود تقسيم مي‌كنند و به خانه‌هايشان بازمي‌گردند. اجراي اين رسم تقريباً تا نيمه‌هاي شب طول مي‌كشد. علاوه بر اينها، انواع بازي‌ها در نقاط مختلف اجرا مي‌شود و در قهوه‌خانه‌ها، مرشدها به سخنوري مي‌پردازند و مردم را سرگرم مي‌سازند. آنچه مي‌توان در مجموع از اين آداب و رسوم نتيجه گرفت و از آن به عنوان كاركردهاي اجتماعي ماه رمضان نام برد، اين موارد است:

* نظم بخشي به رفتار افراد

* تقويت روحيه همكاري و ايجاد زمينه‌هاي وحدت‌بخش

* رفع كدورت از ميان افراد از طريق مراسم آشتي‌كنان كه توسط ريش‌سفيدان انجام مي‌گيرد و به تحكيم اتحاد جمعي مدد مي‌رساند.

اضافه کردن نظر

کد امنیتی
تازه سازی

اخبار تصویری