گذری و نظری بر بازارهای ایرانی

 

 بازارگردي در سفر، چه به بهانه خريد سوغاتي براي اقوام و دوستان باشد چه به منظور جست‌وجو در ميان صنايع دستي رنگارنگ يا حتي ديدن روابط و حال و هواي مردم بومي، يكي از جذاب‌ترين بخش‌هاي سفر است. هرچند تاريخچه شكل‌گيري اولين بازارهاي جهان به ده هزار سال قبل و زمان تشكيل اولين شهرها در ايران بازمي‌گردد، اما قديمي‌ترين بازارهاي تاريخي ايران كه اين روزها هم به كار خود ادامه مي‌دهند، اغلب از دوره صفويه به جا مانده‌اند.

بازارهايي ديدني و مفصل كه در عمارت‌هاي وسيع‌شان كاروانسراها، مساجد،‌حمام‌ها، مدرسه‌ها، آب‌انبارها و حتي زمين‌هاي بازي ساخته شده‌اند. معماري اين بازارهاي كهن گ اهي چنان فاخر است كه بازديد از آنها دست كمي از تماشاي موزه‌ها ندارد، پس اين بار به تعدادي از تاريخي‌ترين بازارهاي ايران سفر مي‌كنيم: همان جاها كه مي‌شود از تماشاي كالاهاي رنگين و محلي در ميان شور و حال خريداران و فروشندگان لذت برد و به معماري و يادگارهاي تاريخيِ‌شان خيره شد...

بزرگترين بازار سرپوشيده جهان
براي ديدن بزرگترين بازار سرپوشيده جهان و اولين بازاري كه توسط سازمان يونسكو به عنوان ميراث جهاني ثبت شده است، بايد به شهر تبريز برويد، اين بازار با مساحتي در حدود يك كيلومتر، از مراكز اصلي صادرات فرش ايران محسوب مي‌شود. بازار تبريز كه در هسته مركزي شهر واقع شده با داشتن سقف‌هاي رفيع و گنبدهاي بلند آجري و مقرنس كاري شده، 25 تيمچه كه اغلب سه طبقه هستند، 20 باب مسجد، چندين كاروانسراي تاريخي، 11 دالان، 9 مدرسه ديني و 5500 حجره كه همگي در فضايي مسقف با چشمه‌هاي نور مدور واقع شده‌اند، از ديدني‌ترين و مهم‌ترين جاذبه‌هاي گردشگري اين شهر تاريخي است. 
همانطور كه مي‌دانيد شهر تبريز از قديم در مسير جاده ابريشم قرار داشته و به همين دليل بازار تبريز نزديك به هزار سال پيش از اين براي انجام داد و ستدهاي بازرگاني ساخته شده است. البته اين بازار يك بار به دليل زلزله به طور كامل ويران شد اما در دوره صفويه بازسازي شد و باز چنان رونق گرفت كه جهانگردان آسيايي و اروپايي بسياري از جمله ماركوپولو، شاردن و ياقوت حموي با سفر به تبريز معماري و عظمت آن را در سفرنامه‌هايشان تحسين كرده‌اند. 
«تيمچه مظفريه» يكي از ديدني‌ترين بخش‌هاي بازار تبريز و يادگار دوران قاجار است كه در آن مي‌شود از زيباترين فرش‌ها و قالي‌هاي بافت تبريز، به همراه نفيس‌ترين قاليچه‌ها و تابلوفرش‌هاي ابريشمين مانند موزه‌اي بي‌نظير ديدن كرد، ضمن آن كه اين تيمچه از مراكز اصلي صادرات فرش ايران با شهرت بين‌المللي است، به طور خلاصه بازار تبريز با راسته‌ها، سراها و تيمچه‌هاي متعدد و متنوعش گردشگران دوستدار خريد را به وجد مي‌آورد. 
بازار شگفتي‌ها
بازار 750 ساله كرمان بازاري با شهرت جهاني است كه مجموعه‌اي كامل از هنر، تاريخ، معماري و فرهنگ را در سازه‌اي عظيم، به هم تنيده است. اين بازار يكي از ديدني‌ترين جذابيت‌هاي گردشگري شهر كرمان است و بي‌اغراق‌ بخش بزرگ و مهمي از گنجينه‌هاي تاريخي اين شهر را در خود دارد.تعدادي از مجموعه‌هاي واقع در بازار كرمان عبارتند از: مجموعه ابراهيم‌خان، مجموعه وكيل و مجموعه گنجعلي‌خان كه در ميان آن‌ها مجموع گنجعلي‌خان از همه كامل‌تر است. ساخت اين مجموعه كه با الهام از ميدان نقش جهان و به شكل مستطيل طراحي شده، 22 سال طول كشيده است. حمام گنجعلي‌خان در همين مجموعه به دليل معماري هنرمندانه، تزئينات فراوان، ظريف و استادانه‌اش شاهكاري بي‌رقيب و پرآوازه در همين مجموعه است.
با حضور در بازار بزرگ كرمان مي‌توانيد يادگاري‌هاي متنوعي از معماري اصيل ايراني در دوره‌هاي مختلف تاريخي را در ميان چهارسوق‌هاي هنرمندانه، گچبري‌ها و نقاشي‌هاي تاريخي رنگ روغن بي‌نظير به همراه بخشي از موزه‌هاي تاريخي شهر كرمان را ببينيد. ضمن آنكه در اين بازار از بهترين و براق‌ترين ظروف مسي، پته‌هاي رنگين، گليم و جاجيم تا ادويه‌هاي خوش عطر و مرغوب، كلمپه و قوتو و قالي پرآوازه كرمان و... به فروش مي‌رسد.
قدم زدن در بلندترين بازار ايران
بازار وكيل يكي از يادگارهاي حكومت 21 ساله كريم‌خان‌زند در شهر شيراز و از معروف‌ترين بازارهاي سنتي ايران است كه در حدود 250 سال پيش ساخته شده و در كنار مسجد و حمام تاريخي وكيل مجموعه‌اي ديدني از زيباترين جلوه‌هاي هنر و معماري عصر زنديه را در خود دارد، اين بازار كه در مركز شهر شيراز واقع شده از آثار ملي ثبت شده توسط سازمان ميراث فرهنگي است. يكي از مهم‌ترين ويژگي‌هاي معماري بازار وكيل شيراز استحكام بناي آن است كه با گذشت دوونيم قرن از عمرش و با وجود زلزله‌هاي فراواني كه سازه اين بازار با 21840متر مساحت تجربه كرده، بدون هيچ آسيبي هنوز استوار ايستاده است. ضمن آنكه داشتن طاق‌هاي بلند ضربي متناسب، سكوهاي پهن سنگي و مزين به ترنج‌ها و نقش برجسته‌ها جلوي هر حجره، ارتفاع بلند راسته‌هاي آن كه از كف تا سقف در حدود 11 متر بوده و در ميان بازارهاي ايران كم‌نظير است. پايين قرار گرفتن كف بازار از سطح خيابان، نوررساني از طريق پنجره‌هاي تعبيه شده بر بالاي هر حجره و نوع پوشش سقف آن كه در چهارسوق عظيم اين بازار با گوشه سازي‌ها و تزئينات هنرمندانه بسيار ديدني است از ديگر ويژگي‌هاي منحصر به فرد آن به شمار مي‌آيند.

بازار معروف خاورميانه
براي ديدن يكي از تماشايي‌ترين بازارهاي تاريخي ايران و خاورميانه بايد راهي ميدان نقش جهان اصفهان شويد، ميدان كه با 507 متر طول و 158 متر عرض، يكي از بزرگترين، قديمي‌ترين و زيباترين ميدان‌هاي جهان است و نام آن توسط سازمان يونسكو به عنوان ميراث جهاني به ثبت رسيده است. در چهار سوي اين ميدان ديدني كه عمارت عالي‌قاپو، سردر بازار قيصريه، مسجد شيخ‌لطف‌الله و مسجد امام را در خود دارد، چهار بازار نيز واقع شده است كه بازار 400 ساله قيصريه با وجود راسته‌هاي و دكان‌هاي پررونق، كاروانسراها، حمام‌ها و مساجد تاريخي، چهارسوق‌هاي ديدني با طاق‌هاي ضربي بلند، نورگيرهاي دايره‌اي و معماري چشمگيري يكي از ديدني ترين و زنده‌ترين بخش‌هاي آن را شكل داده است. جالب آ‌نكه اين بازار از مجلل‌ترين مراكز خريد و فروش ايران در دوران صفويه بوده تا آنجا كه نام پرآوازه آن از روزگاران قديم در سفرنامه‌هاي جهانگردان مشهوري مانند شاردن، ناصرخسرو، كمفرو آريوس بارها تكرار شده است.

بازار هزار ساله اينجاست
شايد برايتان جالب باشد بدانيد كه يكي از مهم‌ترين ديدني‌هاي شهر قزوين بازار تاريخي آن است؛ بازاري وسيع با عمري هزار ساله كه نه تنها قدمت بسياري دارد، بلكه از لحاظ زيبايي از بازارهاي بزرگ اصفهان و شيراز هيچ‌چيز كم ندارد. هر چند تاريخ دقيق بناي اوليه اين بازار مشخص نيست، اما بخش مهمي از توسعه بناهاي آن مربوط به دوره صفويه و زماني است كه شهر قزوين به‌عنوان پايتخت صفويه اهميت ويژه‌اي داشته است، بعد از اين دوره هم در دوره قاجار به بخش‌هاي متعدد ديگري به بازار قزوين اضافه شده است. اين بازار مانند اغلب بازارهاي تاريخي داراي مساجد، حمام و كاروانسرا است و مهم‌ترين بخش‌هاي آن عبارتند از: مسجد‌النبي، سراي سعدالسلطنه، راسته قيصريه، سراي وزير، سراي حاج‌رضا، سراي رضوي، تيمچه‌‌هاي روباز و روبسته كه به‌لحاظ نوع معماري و تزئينات يكي از ديگري ديدني‌تر هستند. 
سراي سعدالسلطنه با مساحت 6,2 هكتار از ديدني‌ترين سراهاي بازار قزوين و در عين حال بزرگترين كاروانسراي سرپوشيده جهان است كه شامل بخش‌هاي متعدد و 7 حياط بزرگ بوده و جالب‌ترين بخش معماري اين سرا مربوط به گنبد بزرگ كاشيكاري شده چهارسوق آن به همراه چهار نيم‌‌گنبد ديدني است. 
از سوي ديگر، بناي قيصريه هم با طاق‌هاي بلند آجري و درهاي متعددش ديدني است. تيمچه سرباز، تيمچه سرپوشيده، چهارسوق كوچك يا سراي وزير كه حجره‌هايي با طاق‌هاي جناغي بر روي صفحه‌هاي يك‌متري و در طبقه دوم ارسي‌هاي زيباي چوبي با شيشه‌هاي رنگين، گنبد آجري و نورگير دارد، از تجربه‌هاي به‌يادماندني سفر شما مي‌شوند. در بازار رنگارنگ قزوين خريد فروش، پوشاك و شيريني‌هاي خوش‌طعم امكان‌پذير است اما بيش از همه معماري ديدني اين بازار در ذهن ماندگار مي‌شود. 

بزرگترين سقف ضربي ايران 
شهر قم يكي از مهم‌‌ترين شهرهاي مذهبي ايران است كه در تمام فصول سال زائران و مسافران فراواني ميهمانش هستند، اما عده كمي از اين جمعيت مسافر از بازار بي‌نظير و تاريخي قم ديدن مي‌كنند، بازاري كه پايتخت نفيس‌ترين فرش ابريشمي ايران است و گنجينه‌هاي ديدني از هنر معماري و تزئينات را در تيمچه‌‌ها و سراهاي خود جاي داده است، اين بازار شامل دو بخش كهنه و بازار نو است كه حدود 400 سال از عمر بازار كهنه آن مي‌گذرد. از ميان دالان‌‌ها و هياهوي بازار نو كه بگذريد به ديدني‌ترين و آرامش‌بخش‌ترين قسمت بازار قم، يعني «تيمچه بزرگ بازار نو» مي‌رسيد اين تيمچه تاريخي يادگار عصر ناصري است و شامل 27 حجره در طبقه همكف و 15 حجره در طبقه دوم است كه به‌‌طور اختصاصي براي تجارت فرش ساخته شده است. در فضاي باشكوه و مجلل اين بخش از بازار كه تحت تاثير هنر معماري استاد حسن قمي فضايي دلنشين و يگانه يافته است، مي‌توانيد زيباترين و رنگين‌ترين فرش‌هاي ابريشمي و دستبافت قم را ببينيد. اين طاق بزرگترين طاق ضربي و يكي از شاهكارهاي هنرمندانه بانقوش منظم و هندسي در ميان بازارهاي ايران است كه در سال 1301 هجري قمري ساخته شده و از نظر زيبايي و عظمت كم‌نظير است. سقف تيمچه شامل سه گنبد و دو نيم‌گنبد است كه سه چشمه نور در ميان آن‌ها قرار دارد، گنبد وسطي اين طاق ديدني با دهانه حدود 15متري، مجهز به پوشش آجري و تزئينات مقرنس است كه رسمي‌بندي و يزدي‌بندي‌هايي ماهرانه آن چشمگير است. 
قابل توجه آنكه معماري بازار قم نه تنها به لحاظ هنري و زيبايي‌شناسي تحسين‌برانگيز است، بلكه به دليل نوع طراحي سقف‌هايش كه هواي مطبوع بازار را تامين مي‌كنند يا نورگيرهايي كه در بدنه آن به شكل دايره و قلب طراحي شده‌اند هم ارزش و كاربري فوق‌العاده‌اي دارد.

شاهكار معماري در بازار كاشان 
در تقاطع خيابان بابافاضل و ميدان كمال‌الملك كاشان «بازار تاريخي كاشان»، يكي از باشكوه‌ترين بازارهاي ايران، واقع شده است. اين بازار كه با طاق‌هاي چشمه‌اي و گنبدهاي كوچك به‌هم پيوسته‌اش متمايز مي‌شود يادگار سه دوره تاريخي صفويه، زنديه و به‌ويژه قاجاريه بوده و با توجه به تنوع سبك‌هاي معماري به كار رفته در آن و تزئينات داخلي استادانه و كم‌نظيرش از مهم‌ترين بازارهاي تاريخي است. مجموعه بازار كاشان شامل سراها، تيمچه‌هاي سرپوشيده، حمام‌‌ها، مساجد، مدارس و آب‌انبارهايي است با معماري منظم، زيبا و منحصربه‌فردي زير يك سقف در كنار هم جمع شده‌اند. هر چند ساختمان اوليه اين بازار متعلق به دوره سلجوقي بوده، اما متاسفانه كل بنا به دليل زلزله مهيب سال 1192 هجري قمري ويران شد و عمارت فعلي مربوط به دوره صفويه است كه در آن نه تنها بازار بازسازي شد، بلكه بخش‌هايي مانند بازار قيصريه به آن اضافه شده است. 
ديدني‌ترين بخش بازار تاريخي كاشان، تيمچه امين‌الدوله غفاري در مركز بازار و نزديكي ميدان سنگ است كه در اواخر دوره قاجار با طراحي نامه معماري آن دوره استاد مريم كاشاني، ساخته شده و وسعت نوع معماري و به‌ويژه تزئينات سقف گنبدي و رفيعش با مقرنس‌كاري‌هاي استادانه و هندسي دقيق، آجركاري، كاشيكاري، يزدبندي، تزئينات معقلي و نقش و نگارهاي رنگين منحصر به فرد از آن شاهكاري ساخته و نفيس نه تنها در بين بازارهاي ايراني بلكه در معماري جهان ساخته است. بخش جالب و ديدني اين بازار كه هميشه گردشگران را به سوي خود مي‌كشد، راسته مسگرها و زرگرها است كه از قديم تا به حال پررونق و تماشايي بوده است. 

رنگين‌ترين بازار ايران 
«بازار تاريخي سنندج» يكي از بازارهاي قديمي ايران و يادگار دوره صفويه است كه در آن حكومت سليمان خان اردلان، والي كردستان، در سال 1040 هجري قمري به همراه قلعه‌اي به‌نام دژ سنه در اين منطقه ساخته شد اگر چه متاسفانه بافت به هم پيوسته اين بازار تاريخي، كه با توجه به معماري ميدان نقش جهان اصفهان به شكل مستطيل ساخته شده بود، به‌دليل خيابان‌كشي‌هاي جديد تغيير كرده و اين روزها بازار به دو بخش شمالي و جنوبي با نام‌هاي سنندجي و آصفي تقسيم شده است، با اين حال، هنوز هم مي‌شود رد معماري اصيل دوره صفويه را در ميان طاق‌هاي هلالي، سه دروازه قديمي باقيمانده و سقف حجره‌ها كه با سنگ و آجر و خشت ساخته شده‌‌اند، در آن دنبال كرد. 
البته بخش جالب و بي‌نظير بازار سنندج كه آن را از ساير بازارهاي تاريخي ايران متمايز مي‌كند، فقط معماري آن نيست بلكه پارچه‌‌هاي رنگين بسيار زيبا و پولكهاي ريز و درشت پر زرق و برق آويخته در حجره‌هاي آن است كه لذت خريد و گشت و گذار در راسته‌هاي اين بازار قديمي را دوچندان مي‌كند. ضمن آنكه در اين بازار امكان خريد لباس محلي، صنايع‌دستي، و به‌ويژه پارچه‌هاي پركار و زربافت نفيس كردي با گيوه، دست‌بافته‌هاي خوش‌ نقش و نگار، گليم، فرش و زيورآلات را هم بايد اضافه كرد. 

بازار بزرگ 
بازار تهران به لحاظ معماري در فهرست برترين‌هاي ايران قرار نمي‌گيرد، ولي به لحاظ سياسي در صدر بازارهاي ايران قرار دارد. در تمام دوران مشروطيت تا انقراض سلسله قاجار، بازار تهران بزرگترين بازار كشور و محل اصلي حركت‌هاي سياسي، اقتصادي و اجتماعي پايتخت بود حتي در مرور تاريخ اين‌بازارچه به «كميته مجازات» مركز آن برمي‌خوريم كه در اين محل بود و صد سال پيش با چند ترور سياسي توانست رعب و وحشتي در دل سياسيون بيندازد. از طرفي مكان‌هايي مثل امامزاده زيد و آرامگاه لطفعلي‌خان و همچنين وجود مسجدجامع در داخل بازار از جاذبه‌هاي تاريخي اين محل هستند. بازار تاريخي تهران با حفظ ساختار قديمي در پايتخت مدرن ايران، يكي از مكان‌هايي است كه نامش در تمام تورهاي خارجي سفر به تهران ديده مي‌شود. 

بازار به قصد كباب
چندين ساعت گشت و گذار در ميان حجره‌ها و مغازه‌ها، پياده‌روي‌هاي طولاني و به ويژه چانه‌زدن كه اصلا ديگر بخش ثابت و كالري‌سوز(!) رسوم خريد در بازار است، باعت مي‌شود خوردن غذا و خوراكي به جبران انرژي‌هاي از دست رفته، در بازار ناگزير باشد. ضمن آنكه كسبه بازار هم اغلب همانجا غذا مي‌خورند و به همين دليل در بازارهاي قديمي هميشه رستوران‌‌هاي با كيفيتي هست كه گاهي شهرتشان از خود بازارها هم فراتر رفته است، تا آن حد كه ديده شده بسياري از افراد خوش‌خوراك فقط به قصد چشيدن طعم غذاهاي بازار راهي خريد مي‌شوند! 
براي مثال چلو‌كباب‌هاي بازار تهران خودش از جاذبه‌هاي گردشگري است و بعضي از آن‌ها مانند چلوكباب شمشيري، نايب يا شرف‌الاسلامي بيش از 50 سال قدمت دارند البته ته‌چين‌هاي زعفراني و مرغوب رستوران مسلم در بازار سبزده ميدان هم هست كه براي خوردنشان بايد برنامه‌ريزي و زمان‌بندي داشت، چون خيلي زود تمام مي‌شوند و ممكن است پروژه بازارگردي به قصد ته‌چين‌خوري با شكست مواجه شود!

رستوران‌گردي در بازارهاي تاريخي ايران
اگر ظهر باشد و اين شانس را داشته باشيد كه در بازار رشت قدم بزنيد، خواهيد ديد عطر غذاهاي محلي، از برنج دودي مرغوب گيلان و ميرزاقاسمي گرفته تا كباب ماهي شور و باقالا‌خورش و جوجه تمام بازار را پر كرده است. 
غذاخوري‌هاي بازار رشت بسيارند، طوري كه در هر دالان و كاروانسراي آن، كنار ميدان ميوه، در تمام كنج‌هاي دنج و آرام يا شلوغ و پررونق يك رستوران ديده مي‌شود رستوران‌هايي كه خريداران را براي چشيدن غذاهاي خو‌ش‌طعمشان عجيب وسوسه مي‌كنند.
در اين رستوران‌ها هميشه كته و كره محلي با ماست و سيرترشي و زيتون پرورده سرو مي‌شود. 
موقع ناهار بازاريان با عجله و اشتها غذاهايي را كه با چاشني رب انار و عطر سبزيجات منحصر به فرد گيلان توسط آشپزهاي ماهر و گاه كدبانوهاي گيلك پخته شده‌اند. مي‌خورند. با اين وصف در بازار رشت غذا نخوردن ممكن نيست، بنابراين اگر رژيم داريد از قدم‌زدن در آن صرف‌نظر كنيد از آن سو، بازارهاي جنوب ايران هم براي دوستداران ماهي و ميگو مقصدي عالي است، رستوران‌هاي محلي نزديك بازارماهي بندرعباس يا رستوران بازار ته‌لنجي‌هاي آبادان از بهترين غذاخوري‌ها در ميان بازارهاي جنوبي است كه مي‌توانيد در فضاي نه‌چندان مجلل اما بسيار صميمي و بومي‌‌شان. طعم‌انواع غذاهاي دريايي با ماهي تازه را بچشيد. 
ضمن آنكه در رستوران پاكستاني بازار ته‌لنجي‌هاي آبادان قليه‌ماهي تند بسيار خوشمزه، برياني هندي و دال عدس هم سرو مي‌شود. 

چلوكباب بازار تبريز، محبوب جهان پهلوان 
در بازار بزرگ و زيباي تبريز كه معماري آن بسيار ديدني است، رستوران‌ها و قهوه‌خانه‌هاي سنتي فراوانند كه يكي از آن‌ها به نام چلوكبابي حاج علي‌ يك قرن قدمت دارد و روايت مي‌شود جهان پهلوان تختي، همراه با ملي‌پوشان كشتي در سفر به روسيه در اين رستوران غذا خورده و گفته: «يعني مي‌شود باز هم لذت غذا خوردن را در اين كبابي بچشيم؟» علاوه بر اين، در بازار بزرگ تبريز مي‌توانيد كوفته تبريزي و غذاهاي سنتي ديگر را هم امتحان كنيد اما باز هم كباب خوردن پيشنهاد اول بازارگردهاي خبره تبريز است. لذت غذا خوردن در بازار تاريخي كرمان و رستوران‌هاي سنتي‌اش با خوردن ديزي‌هاي لذيذ كامل مي‌شود اما اگر مسافر يزد باشيد در فضاي ديدني و دلچسب سفره‌خانه‌ سنتي بازار خان كه در حمام 200 ساله‌خان واقع شده، حتماً بايد آش شولي، ديزي يزدي، قيمه يزدي يا كشك بادنجان و آش سنتي را به همراه چاي و شيريني‌هاي درجه يك يزدي امتحان كنيد. در «بازار ريسمان» اصفهان هم بايد به كوچه «فرني‌فروشه» رفت كه تجربه طعم فرني بسيار خوشمزه آن با تركيبي از شير، آرد‌برنج، و شيره يا شكر بي‌نظير است. خوردن ناهار سنتي اصفهاني در غذاخوري‌هاي بازار ميدان نقش جهان كه برياني‌هايش معروف است، گاهي از خريد كردن واجب‌تر مي‌شود. 

بازار دامغان و سنندج
اگر از دوستداران جگر باشيد در بازار سنندج كه دكان‌ها و چرخ‌هاي جگركي در آن فراوانند، كاملا احساس رضايت خواهيد كرد، اما يادتان باشد كه خيلي حيف است به بازار سنندج برويد و نان كلانه و دوغ را امتحان نكنيد نان كلانه نان نازك و چرب كردي است كه به صورت سنتي روي ساج پخته مي‌شود و در ميان آن سبزيجات معطر محلي مي‌ريزند و بسيار خوشمزه و لذيذ است. 
يكي از خوشمزه‌ترين خاطرات براي مسافران بازار سرپوشيده شهر دامغان بدون شك خاطره خوردن فطير دامغاني است اين نان مقوي كه از تركيب سيب‌زميني، پياز، آرد، روغن‌حيواني و جزغاله (دنبه‌سرخ‌شده» درست مي‌شود ميان‌وعده به شمار مي‌رود. 

تجربه يك خارجي از خوردن ته‌چين در بازار تهران
جورج يك آمريكايي است كه سال گذشته به ايران آمده و ضمن بازديد از بازار بزرگ تهران، از ته‌چين‌ ايراني به عنوان غذايي لذيذ و عالي ياد مي‌كند. 
او اين خاطره جالب را در گاردين اينطور توصيف كرده است: «در حال گشت و گذار در بازار بزرگ تهران بودم كه با يك صف طولاني روبه‌رو شدم. بعد از پرس‌ و جو فهميدم كه اين صف به يكي از رستوران‌هاي معروف بازار مربوط مي‌شود و به گفته افرادي كه در صف بودند، يكي از بهترين غذاهايش ته‌چين است.»
جورج كه درباره ته‌چين هيچ چيز نمي‌دانسته، تلاش مي‌كند كه در مورد اين غذا اطلاعات بيشتري به دست بياورد و درباره آن مي‌گويد: «ته‌چين غذايي خوشمزه شامل برنج ترد و قالبي است كه به طور لايه‌لايه تكه‌هاي مرغ داخل آن چيده شده‌اند و به همراه زعفران رنگ و عطر خوبي دارد و ته‌ديگ آن واقعاً خوشمزه است!»
از جمله خوراكي‌هاي ديگر بازار كه مورد توجه جورج قرار گرفته، انجير خشك، پسته‌خام و البته شال و روسري‌هاي رنگي است. او مي‌گويد: «در بازار به سختي مي‌توانيد كسي را پيدا كنيد كه بتواند با شما انگليسي صحبت كند. اما من آنقدر خوش‌شانس بودم كه در صف ته‌چين با خانواده‌اي آشنا شدم كه مي‌توانستم با آنها حرف بزنم و انگليسي مي‌دانستند. از من پرسيدند كه كدام بخش از مرغ را دوست دارم و بعد غذا را به كمك آنها سفارش دادم.
نوشيدني جالب اين غذا دوغ و نعنا بود كه بعد از سوال كردن متوجه شدم عطر آن به دليل استفاده از گل‌سرخ‌هاي خشك‌شده معطر است. بعد از آن نوبت به خوردن يك پرس ته‌چين خوشمزه رسيد.»
جورج در پايان توصيه مي‌كند: «به ايران سفر كنيد و از خوردن ته‌چين لذت ببريد. رستوران‌هاي خيابان پانزده‌خرداد ته‌چين‌هاي خوشمزه‌اي دارند. ايراني‌ها بسيار ميهمان نوازند، با خارجي‌ها رفتار خوبي دارند و براي پيدا كردن غذاهاي خوشمزه شما را راهنمايي مي‌كنند.»
سعيده خداورديان، محسن پنجيد

اضافه کردن نظر

کد امنیتی
تازه سازی

اخبار تصویری