نوروز در بدخشان

«شاگون» و «خیدیرایام» جشن نوروز در بدخشان

عید نوروز در منطقه مختار کوهستان بدخشان با نام‌های «شاگون» و «خیدیرایام» یاد می‌شود و مردم این استان ضمن تهنیت و شادباش به یکدیگر از عبارت «شاگون بهار مبارک» استفاده می‌کنند. عید نوروز در منطقه خودمختار کوهستان بدخشان با نام‌های «شاگون» و «خیدیرایام» یاد می‌شود و مردم این استان ضمن تهنیت و شادباش به یکدیگر از عبارت «شاگون بهار مبارک» استفاده می‌کنند. معنی واژه «خیدیرایام» ایام جشن بزرگ است، نوروز را در بدخشان جشن بزرگ به این خاطر می‌گویند که ساکنان این استان قبل از جشن نوروز جشن‌های کوچک‌تری را با نام‌های «خیرپیچار» و «خیرچیزان» تجلیل می‌کردند اما چون نوروز مقام ویژه‌ای داشته و با شکوه و شهامت بیشتری جشن گرفته می‌شد آن را «خیدیر ایام» جشن بزرگ نام گذاشتند.

عروس گوله؛ پیام آور نوروز

 

گروه «عروس گوله» یا عروسی گوله یا همان اروس گوله از جمله پیش آهنگان نوروز در  پیرامون استان گیلان و غرب استان مازندران است که «غول» ، «پیر بابو» و «نازخانم» ایفاگران نقشهای اصلی نمایش آن هستند که اغلب در ایام نوروز و پیش از آن نمایشهای جذابی برای عموم اجرا می کنند البته این مراسم نیز مانند بسیاری از سنتهای قدیمی ایران در حال فراموشی است اما به تازگی موزه روستایی گیلان با فواصل معین اقدام به برگزاری مراسم آیینی عروس گوله که نمادی از پیروزی پاکی با نیرنگ و ناخالصی است، می کند. نمایش عروس گوله ریشه در سنتهای نمایشی اسطورهای کهن مربوط به آغاز بهار دارد که در آن نمادهای سال کهنه و نو با هم به ستیز بر می خیزند. عروس گوله» بیشترین نقش را در شکل گیلانی روایت پیش آهنگان بهار موسوم به عمو نوروز بر عهده دارد.

ادامه در بخش مقالات

فصلنامه نجوای فرهنگ 16 منتشر شد

شانزدهمین شماره فصلنامه نجوای فرهنگ با مقالات ذیل منتشر شد:

سرمایه­ های نمادین فولکلور آذربایجان و نقش آن در اعتلای گردشگری منطقه/ دکتر حمید سفیدگر شهانقی

چهارشنبه خاتون ، ایزد بانوی آب در گیلان/ میثم نوائیان

زمستان در آیین­ها و باورهای مردم دستجرد کهک قم/ مصطفي جعفرزاده دستجردي

مطالعه آداب و رسوم منطقه خنجین در عید نوروز/ مهدی و حسین آشناور

نوروز در تنکابن/ دکتر مصطفی خلعتبری لیماکی

نوروز در تاجیکستان/ دکتر دیلشاد رحیم اف

نوروز و بهار در فرهنگ و ادب ایرانی/ معصومه عادل

آیین نکوداشت پروفسور مارزولف

 

نکوداشت پروفسور اولريش مارزلف، شرق شناس و پژوهشگر ادبيات فولكلور ایران، به مناسبت سی و پنج سال ایرانشاسی او، شنبه (۸ اسفند ماه) در سرای کتاب موسسه خانه کتاب برگزار می شود. پروفسور اولريش مارزلف تحصیلات خود را در رشته ادبیات فارسی در دانشگاه فردوسی مشهد آغاز و سپس در رشته شرق شناسی از دانشگاه کلن آلمان دکترای خود را اخذ کرد. آخرین اثر او که پژوهشی سترگ به حساب می آید، «دایره المعارف قصه» است که در ۱۴ جلد و با ۳۶۰۰ مدخل، در آکادمی علوم دانشگاه گوتینگن آلمان به چاپ رسیده است. افزون بر این، تحقیق روی کتاب های مصور چاپ سنگی فارسی و با محتوای داستانی کتاب«تصویرسازی در چاپ های سنگی ایران» و قصه هزار و یک شب، کتاب «دایره المعارف هزار و یک شب»، بخش دیگری از کارهای او است. نکوداشت پروفسور اولريش مارزلف ساعت ۱۶ تا ۱۸ در سرای کتاب موسسه خانه کتاب به آدرس خیابان انقلاب، بین خیابان فلسطین و خیابان برادران مظفر جنوبی، پلاک ۱۰۸۰، طبقه منفی۲ برگزار می شود.

اخبار تصویری