کتاب فرهنگ مهمان نوازی

pdf کتاب مهمان و مهمان نوازی در فرهنگ عامه نوشته دکتر مصطفی خلعتبری در اختیار علاقه مندان قرار گرفت: mehman pdf

گوشه‌هايي از آيين‌هاي محرم در فرهنگ مردم

 

قبل از رسيدن ماه محرم رسم است که اهالي محل تمام اثاثيه و فرش‌هاي مسجد را براي نظافت بيرون مي‌برند و مي‌شويند و بعد در و ديوار مسجد را تميز مي‌کنند. مردم لاور رزمي بوشهر، به اصطلاح خودشان قبل از رسيدن‌ «ماه حسين» لباس سياه پوشيده و جامه محرم را آماده مي‌کنند. در آباده فارس نيز به محض رويت هلال ماه محرم چند علم سياه را که دور چوب آن را با پارچه سبز و بنفش پوشانده‌اند، به پشت بام حسينيه يا مسجد آبادي مي‌برند و با فرياد «ياحسين ياحسين» آنها را در سر جاي خود مستقر نموده و بعد تکيه و حسينيه را سياه پوش مي‌کنند.

طشت گذاري

يکي از آيين‌هايي که قبل از شروع عزاداري دهه اول محرم در برخي نقاط ايران انجام مي‌گيرد، مراسم طشت گذاري است. بطور مثال در اردبيل و زنجان چند روز مانده به دهه محرم، اهالي محل چندين طشت را از آب پر نموده و به ياد سقاي کربلا در مساجد محل مي‌گردانند و در برخي مناطق نيز مردم هدايايي را به هيئات عزاداري تقديم مي‌دارند. اين مراسم در جاهاي ديگر به شکل‌هاي مختلفي اجرا مي‌شود.

به مناسبت 25 شهریور درگذشت استاد انجوی شیرازی

 

سال 1340 بود که انجوی برای ارتقا سطح اطلاعات مردم از فرهنگ مردم و عامه با کمک علي دشتي و محيط طباطبايي به راديو راه يافت و برنامه‌اي درباره فرهنگ مردم را پی‌ریزی کرد. انجوی درابتدای فعالیت خود، اين برنامه را به مدت نیم ساعت در هفته و با نام «احساس و انديشه» اجرا می‌کرد.پس از تغییر زیاد عناوین این برنامه، سرانجام اين برنامه با عنوان«سفينه فرهنگ مردم» نام گرفت و در اواخر سه ساعت تمام به آن اختصاص داده شده بود. اين برنامه تا بهار 1358 ادامه داشت تا سرانجام انجوي بازنشسته شد.

کوشش زنان برای ورود به مناطق ممنوعه!

 

 زنان در گذر روزگار همواره برای ورود به گستره‌های اجتماعی با محدودیت‌هایی روبه‌رو بوده‌اند. پاره‌ای از این محدودیت‌ها بر اساس باور و اعتقادها و پاره‌ای دیگر بر اساس سنت‌ها و عرف‌های یک جامعه برپا می‌شده است. دگرگونی‌های اجتماعی ایران در روزگار پایانی حکومت قاجار و نیز سراسر دوره پهلوی اول، جامعه را با پدیده‌هایی روبه‌رو ساخت که پیش از آن پیشینه‌ای نداشت. زنان در چرخه این دگرگونی‌ها توانستند به گستره‌هایی وارد شوند که در آن زمانه، عجیب و شگفت به شمار می‌آمد. کافه که صورتی نو از قهوه‌خانه در ایران به شمار می‌آمد به همراه مکان‌هایی چون رستوران و سینما در دسته جاهایی بود که زنان ایرانی آرام‌آرام و در میانه دلواپسی‌ها و مخالفت‌های بخش‌هایی نیرومند از جامعه توانستند بدان‌ها راه یابند.

 ورود دزدکی بانوی متشخص به قهوه‌خانه

مادام کارلاسرنا، جهانگرد پرآوازه ایتالیایی که در روزگار قاجار به ایران سفر کرده است، در سفرنامه خود «آدم‌ها و آیین‌ها در ایران» هنگام توصیف وضعیت زنان طبقه ثروتمند جامعه ایرانی به یک پدیده جالب در زندگی آن‌ها اشاره می‌کند «خانم‌های طبقه اعیان خیلی کم پیاده بیرون می‌آیند، مگر در اوقاتی که بخواهند برای مچ‌گیری از همسرانشان و یا دلربائی از آنان از خانه خارج شوند. بطوریکه همه می‌دانیم چنین مسائلی، گاهی پیش می‌آید همچنانکه در همه‌جا از جمله در اروپا هم پیش می‌آید. بعضی از این نوع خانم‌ها در نشان دادن سر و صورت بی‌حجاب خود بسیار گستاخ هستند ولی در اینگونه موارد، برای آنکه بتوانند دزدکی وارد چایخانه، رستوران و یا مسجد بشوند، با پوشیدن لباس مردانه خود را به شکل مردان درمی‌آورند و در اینگونه مکان‌های عمومی قرارهای مختلف می‌گذارند».

اخبار تصویری